0
0
0
1 kwietnia 202627 marca zorganizowaliśmy webinar poświęcony premierze QGIS 4.0 – nowej wersji jednego z najpopularniejszych narzędzi do pracy z danymi przestrzennymi. Podczas spotkania pokazaliśmy najważniejsze zmiany, przetestowaliśmy wybrane funkcje i sprawdziliśmy, co nowa wersja oznacza w praktyce – zarówno dla użytkowników, jak i twórców wtyczek.
Poniżej znajdziesz podsumowanie najważniejszych wniosków.
- 🔵 QGIS 4.0 to zmiana technologiczna (Qt6), nie wizualna,
- 🔵 interfejs wygląda znajomo, ale działa wydajniej,
- 🔵 większość wtyczek nie jest jeszcze dostępna,
- 🔵 warto testować, ale niekoniecznie przechodzić na produkcję.
Rewolucja czy ewolucja?
Po uruchomieniu QGIS 4.0 pierwsze wrażenie może być zaskakujące – interfejs wygląda niemal identycznie jak w wersji 3.4. Ten sam układ paneli, te same ikonki, bardzo podobne menu. I to nie przypadek.
QGIS 4.0 to przede wszystkim zmiana technologiczna, a nie wizualna. Największą różnicą jest przejście z biblioteki Qt5 na Qt6 – czyli modernizacja fundamentów, na których działa aplikacja. Można to porównać do wymiany silnika w samochodzie – wygląd pozostaje ten sam, ale sposób działania się zmienia.
W praktyce oznacza to:
- lepszą wydajność w wybranych scenariuszach,
- większą stabilność,
- przygotowanie systemu na dalszy rozwój.
To właśnie dlatego QGIS 4.0 określany jest raczej jako ewolucja niż rewolucja.
Co zmienia się w codziennej pracy?
Mimo że zmiany wizualne są niewielkie, pojawiło się kilka funkcji, które realnie wpływają na komfort pracy. Podczas webinaru skupiliśmy się na wybranych z nich – poniżej przedstawiamy krótkie podsumowanie:
- zaznacza obiekt,
- przybliża mapę do jego lokalizacji.
- usuwanie poligonów poniżej określonej powierzchni,
- usuwanie linii krótszych niż zadana długość.
- sprawdzanie spójności sieci,
- wyznaczanie tras.
- własne paski narzędzi,
- rozwój motywów graficznych,
- przeprojektowana strona startowa.
Czy warto już przechodzić na QGIS 4.0?
Na dziś QGIS 4.0 nie jest jeszcze pełnoprawnym zamiennikiem wersji 3.4 w pracy produkcyjnej. Głównym ograniczeniem są wtyczki. Wiele z nich nie zostało jeszcze dostosowanych do nowej wersji, ponieważ wymagają migracji do Qt6. Oznacza to, że część narzędzi, z których użytkownicy korzystają na co dzień, może być niedostępna. Dlatego rekomendacja jest prosta, najlepiej korzystać równolegle z dwóch wersji:
- QGIS 3.4 jako stabilnego środowiska pracy,
- QGIS 4.0 jako środowiska testowego.
Pierwsza wersja LTR dla QGIS 4 pojawi się w kolejnych miesiącach (zgodnie z roadmapą projektu), a pełna adaptacja wtyczek może potrwać znacznie dłużej.
Co to oznacza dla twórców wtyczek?
Zmiana z Qt5 na Qt6 oznacza konieczność dostosowania części wtyczek. W prostszych przypadkach wystarczy aktualizacja konfiguracji (np. wersji w pliku metadata), jednak bardziej rozbudowane wtyczki wymagają migracji z PyQt5 do PyQt6. Dla użytkowników systemu Windows dostępne jest narzędzie, które może przyspieszyć ten proces.
Skrypt pyqt5_to_pyqt6.py, uruchamiany z poziomu OSGeo4W Shell, pozwala automatycznie dostosować kod wtyczki do Qt6.
Warto jednak pamiętać, że:
- działa najlepiej dla prostszych przypadków,
- w bardziej złożonych projektach może być konieczna ręczna poprawa kodu.
Znalazłeś błąd? Zgłoś go
QGIS 4.0 jest nadal rozwijany, dlatego testowanie i zgłaszanie błędów ma duże znaczenie.
Oficjalne zgłoszenia odbywają się przez
GitHub Issues
Warto pamiętać:
- zgłoszenia są w języku angielskim,
- wymagane jest konto na GitHubie.
Jeśli chcesz najpierw skonsultować problem po polsku, zajrzyj na
Forum społeczności QGIS Polska
Podsumowanie
QGIS 4.0 to ważny krok w rozwoju narzędzia, ale przede wszystkim od strony technologicznej. Zmiany nie są rewolucyjne dla użytkownika końcowego, ale tworzą solidną podstawę pod dalszy rozwój – szczególnie w kontekście wydajności, stabilności i możliwości rozbudowy. Na ten moment to wersja, którą warto testować i poznawać, ale jeszcze niekoniecznie wykorzystywać jako główne narzędzie pracy.
Dziękujemy wszystkim za udział w webinarze i wspólne spotkanie wokół QGIS 4.0. Cieszy nas, że razem możemy tworzyć społeczność, w której dzielimy się wiedzą, doświadczeniem i praktycznym podejściem do pracy z danymi przestrzennymi.
Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach 🙂